غزل         کیهان کلهر.شجاعت حسین خان

غزل یک واقعه ی زیبا در موسیقی دوران ماست.از یک سو حاصل همدلی لطیف میان دو نوازنده ی جوان شرق است که یکدیگر را در آمریکای قرن بیستم پیدا کرده اند و از سوی  دیگر یادآور خویشاوندی چندهزار ساله ی میان فرهنگ ایران و هند است که گویی ناگهان آبستن شکوفایی های تازه می باشد.این خویشاوندی موضوعی است برای مقالات مفصل تحقیقی.

در طی تاریخ چندهزار ساله ی مشرق زمین،عوامل مختلفی در تجانس و همدلی میان مردمان ایران و هند موثر بوده اند. از جمله ریشه ی مشترک زبان " هند و ایرانی " ،وجود آئین میترای ایران باستان و گسترش موثر آن در هندوستان ،جریان پیوسته ی داد و ستد و بازرگانی ،جنگ و لشکرکشی ،و مهم تر حضور پیامبرگونه ی هنرمندان هر فرهنگ در میان مردم خود و رساندن پیام  آنان به گوش جوامع همجوار.

در طی قرنها،جریان قوی و عمیقی که زیربنای این ارتباط بوده ،جهان بینی شرقی است که به این رابطه رنگ و بوی صمیمی و خانوادگی داده .همه ی ما شرقیان ،جهان را از لابلای شاخه های پر پیچ و خم درختی قدیمیکه عرفان مشرق زمین است مینگریم.درختی  که دست کاشته خودمان و حاصل تیمارهای خودمان است.زیر سایه ی آن زندگی میکنیم.برگهایش مرهم دردهایمان است و گلهایش تزئین شادیهایمان.شاخه های تنومندش  پناهگاه ترسها و سردرگمی هایمان و عطر هوایش آذوقه ی روحمان.هر پرنده ای که به شاخه هایش نشسته آوازش رنگی تازه گرفته.شاعر و موسیقیدان و نقاش،رقصنده و قالیباف معمار، همه ی سروده های خود را به عطر تن او و و پوست تن او ثبت کرده اند.

کیهان کلهر و شجاعت حسین خان در سال 1367 با هم آشنا شدند.اجراهای پرشهامت کلهر چند سالی است که هوایی تازه در سینه ی کهن کمانچه ایرانی دمیده و توجه شنوندگان ایرانی و غیر ایرانیرا به خود جلب کرده.او همچنین یکی از موثرترین هنرمندان ایرانی در معرفی و مطرح کردن موسیقی این مرز و بوم در خارج از کشور بوده ست.

شجاعت حسین خان فرزند و شاگرد استاد موسیقی هند،ولایت خان می باشد و هفتمین نسل متوالی از نوازندگان سیتار در خانواده ی خود به شمار می آید.

او متعلق به مکتب امداد خان در موسیقی شمال هند است و از کودکی حضوری فعال در صحنه ی موسیقی هند در داخل و خارج این کشور داشته است.از خصوصیات کار او استفاده از نغمه های محلی بنگالی و همچنین سازهای کوبه ای ،محلی در کنار موسیقی سنتی هند است.

کیهان کلهر که همواره اشتیاق همکاری با موسیقیدانان غیر ایرانی را برای تجربه و اکتشاف داشته است،در پی آشنایی با شجاعت حسین خان قدم پیش نهاد تا آنان دیداری برای تمرین و آزمایش کار مشترک داشته باشند .خاطراتی که از جلسات اول کار بازگو میکند گویای همنوازی بداهه،خودجوش و سیال است که برای هر دو به طور غیرمنتظره ای روان و راحت اتفاق افتاده.شیوه ی کار به این ترتیب بوده که برای هر قطعه ،یکی از گامهای مشترک موسیقی ایران و هند را انتخاب کردند و در درون آن یک ملودی ساده و کوتاه،گاهی چهار یا پنج نت ساخته و سپس در اطراف آن به بداهه نوازی پرداخته اند.این الگو که پایه ی بیشتر قطعات مجموعه ست ،حلقه ی اتصالی فراهم میکندتا دو نوازنده را در حین نواختن به یکدیگر نزدیک نگه دارد و در عین حال فضای آزادی برای بداهه پردازی باز و سبکبال فراهم کند.

میزان موفقیت اولین تجربه ها،آنان را بر این داشت که کار خود را به صورت مجموعه ای ضبط شده و کنسرت زنده به علاقمندان موسیقی "چند ملیتی"ارائه دهند.گروه کوچکی به نام "غزل" تشکیل دادند.که در آن "سواپان چات هوری" نوازنده ی برجسته ی تبلای هند نیز همکاری نزدیکی داشته است.غزل که در فارسی نام یکی از ساختارهای شعر سنتی است،در زبان هندی به معنی تصنیف برای شعر و موسیقی به طور همزمان است.

اولین کار این گروه در سال 76 به اسم"نغمه های گمشده ی جاده ی ابریشم" در امریکا ضبط و منتظر شده ست.سال بعد مجموعه ی "پرده ی شب بر جاده ی ابریشم" در شهر دهلی هند ضبط و در امریکا انتشار یافت و بالاخره در سال 78 سومین کار این گروه تحت عنوان "طلوع مهتاب بر جاده ی ابریشم" در امریکا تولید شد."غزل" در طی این مدت کنسرتهای زیادی در سراسر دنیا ارائه داده ست و از این طریق گوشه ای از گنجینه ی غنی موسیقی مشرق را پیشکش مردم سرزمینهای مختلف کرده ست.

جمشید خازنی -   1380

قطعات

آتشی در قلب من          23:58

پری محل                      08:08

بشنو از نی                 20:52

دانلود کنید:

پری محل

3:50  -  نوع فایل:MP3  -  حجم فایل: 3595KB

 بشنو از نی I

1:40  -  نوع فایل:MP3   -  حجم فایل:1572KB

بشنو از نی II

3:39  -  نوع فایل:WMA  -  حجم فایل:4331KB

برای آنان که مجموعه غزلهای 1و 2و 3را شنیده اند،باران اثری متفاوت و برای آنان که نشنیده اند اثری مستقل است.اجرای صحنه و بیان حسی متاثر از اجرای زنده ، به کار حال و هوای دیگری بخشیده و آن را از مجموعه ی پیشین متمایز می سازد.

باران-غزل 4- حاصل خویشاوندی موسیقی شجاعت حسین خان و کیهان کلهر و به اعتبار موسیقی ایران و هند پس از هفت سال همکاری است.  

برای مطالعه ی ادامه متن دیدن تصاویر و دستیابی به لینک دانلود به ادامه ی مطلب مراجعه کنید.